اصلا انرژی هسته‌ای به چه درد می‌خورد؟









علوم و فناوری هسته‌ای به عنوان فناوری برتر محسوب می‌شود. امروزه تأثیر این علوم بر افزایش دانش بشری غیرقابل تردید است و می‌تواند به عنوان یک عنصر اساسی و مبنای ضروری برای توسعه پایدار به شمار آید. در طول نیم قرن گذشته و در پرتو تلاش‌های دانشمندان سراسر جهان، این فناوری نقش مهمّی را در توسعه‌ صنعت، کشاورزی، پزشکی و دیگر زمینه‌ها ایفا کرده است. علاوه بر تأمین انرژی پاک، فناوری هسته‌ای کمک می‌کند تشخیص پزشکی، بهبود پیدا کند. بیماری‌های بشری درمان شود، تغذیه بشر افزایش یابد، از سلامت حیوانات اهلی مراقبت شود، منابع آبی توسعه یابند، حیوانات خطرناک نابود شوند، بهره وری کشاورزی بهبود یابد، کنترل کیفیّت صنعتی تقویت شود، علم شناخت محیط زیست پیشرفت کند و در یک کلام، رفاه و خوشبختی برای زندگی بشری به ارمغان آورده است.

کاربرد انرژی هسته‌ای در پزشکی و بهداشتی
پزشکی هسته‌ای شاخه‌ای از تصویربرداری پزشکی، فیزیک پزشکی و پرتونگاری مولکولی است که از خواص هسته‌ای مواد (مثل رادیوایزوتوپ‌ها) برای تشخیص و درمان بیماری‌ها استفاده می‌کند. به طور کلی موارد زیر را می‌توان به عنوانه مصادیق کاربرد تکنیک‌های هسته‌ای در حوزه پزشکی نام برد:

* بررسی مراکز عفونی در بدن
* تهیّه و تولید کیت‌های هورمونی
* تشخیص بیماری‌های تیروئید و درمان آنها
* تهیّه و تولید رادیوداروی ید-131
* تهیّه و تولید کیت‌های رادیودارویی جهت مراکز پزشکی هسته‌ای
* کنترل کیفیّت رادیوداروهای خوراکی و تزریقی برای تشخیص و درمان بیماری‌ها
* تشخیص و پیگیری درمان سرطان پروستات
* تشخیص سرطان‌های کولون، پانکراس، روده کوچک و برخی سرطان‌های سینه
* شناخت محل تومورهای سرطانی و بررسی تومورهای مغزی، سینه و ناراحتی‌های ریوی
* تشخیص کم خونی یا یا سندرم اختلال در جذب ویتامین ب -12
* استریلیزاسیون لوازم پزشکی یک بار مصرف

کاربری انرژی هسته‌ای در صنایع غذایی و کشاورزی
جمعیّت جهان به حدی افزایش یافته است که دیگر روش‌های نوین کشاورزی که تنها محدود به اصلاح روش‌های آبیاری یا تقویت خاک می‌شوند، یا فرآیندهای سنتی نگهداری مواد غذایی همچون انجماد یا کنسروسازی به تنهایی نمی‌توانند پاسخگوی نیازهای مردم سیّاره باشند.

* طرح های باردهی و جهش ژنتیکی گیاهانی چون گندم، برنج و پنبه
* کنترل و از بین بردن حشرات و آفات گیاهی
* جلوگیری از جوانه زدن محصولات غذایی با اشعه گاما
* به تأخیر انداختن زمان رسیدن محصولات غذایی
* افزایش زمان نگهداری محصولات غذایی
* کاهش میزان آلودگی میکروبی و از بین بردن ویروس‌ها




کاربرد انرژی هسته‌ای در دامپزشکی و دامپروری
فناوری‌های هسته‌ای در حوزه دامپزشکی نیز کاربردهای مختلفی دارد، مهمترین کاربردهای این فناوری عبارتند از:

* پیشگیری، کنترل و تشخیص بیماری‌های دامی
* بهبود فرآیند تولید مثل و اصلاح نژاد دام
* بهداشت و ایمنی محصولات دامی و خوراک دام

کاربرد فناوری‌های هسته‌ای در مدیریت منابع آب
بیش از یک ششم جمعیّت جهان در مناطقی زندگی می‌کنند که دسترسی مناسب به آب آشامیدنی و بهداشتی ندارند. تکنیک‌های هسته‌ای برای شناسایی حوزه‌های آبخیز زیرزمینی، هدایت آب‌های سطحی و زیرزمینی، کشف و کنترل آلودگی، شیرین کردن آب شور و آب دریا به کار می روند. از این تکنیک‌ها همچنین در کنترل نشت و ایمنی سدها نیز استفاده می‌شود.




کاربرد انرژی هسته‌ای در بخش صنعت
مهمترین نقش این فناوری تولید چشمه‌های پرتوزاست که کاربردهای صنعتی مهمّی از جمله بررسی صحت جوشکاری در لوله‌های نفت و گاز (با استفاده از چشمه‌های ایریدیم) و تأسیسات فن‌آوری شیمیایی را دارد.

* شناسایی منابع نفت و گاز
* کشف عناصر نایاب در معادن
* چگالی سنجی آسفالت، بتن، خاک و دیگر مواد معدنی
* دبی سنجی پرتویی سنجش شدّت تشعشعات، نور و فیزیک امواج
* سنجش پرتویی میزان ساییدگی قطعات در حین کار و میزان خوردگی قطعات
* بررسی کوره‏های مذاب شیشه‌سازی جهت تعیین اشکالات آنها
* نشت یابی لوله‌های انتقال نفت
* حسگرهای دود (در مدل‌های آشکارسازی به روش یونیزاسیون)


کاربرد انرژی اتمی در تولید الکتریسیته

مهمترین و شناخته شده‌ترین کاربرد انرژی در حوزه تولید الکتریسته یا همان برق هسته‌ای است. نیروگاه‌های هسته‌ای را می‌توان مهمترین کاربرد فناوری هسته‌ای نامید که بدون تولید گازهای آلاینده به تولید برق می‌پردازند. گرمای حاصل از واکنش هسته‌ای در محیط راکتور، آبی را که به عنوان خنک کننده به کار می رود به بخار آب تبدیل می‌کند و بخار آب تولید شده - همانند فرآیندی که در تولید برق از زغال سنگ، نفت یا گاز متداول است - به سمت توربین فرستاده می‌شود تا با راه اندازی مولد (ژنراتور) توان الکتریکی مورد نیاز را تولید کند. در واقع در نیروگاه‌های هسته‌ای تنها راکتور همراه با مواد بخار، جانشین دیگ بخار نیروگاه‌های معمولی شده است. علاوه بر نیروگاه‌های هسته‌ای که برق شهرها و صنایع را تأمین می‌کنند، نیروگاه‌های هسته‌ای کاربردهای وسیع تری در زمینه‌های دیگر مانند پیشرانش زیردریایی‌ها، ناوهای دریایی، کشتی‌های یخ شکن، سفینه‌های فضایی و غیره نیز دارند.

منبع خبر:
https://www.iribnews.ir/fa/news/